Ploegenwerk > Een avondmens met ochtenddiensten

Een avondmens met ochtenddiensten

Peter werkt bijna 15 jaar in volcontinu ploegendienst en heeft, je kan het misschien al raden, een grondige hekel aan vroeg opstaan. Een ochtendhumeur heeft hij naar eigen zeggen niet maar 's ochtends bergen verzetten, dat is wellicht iets teveel gevraagd. Het is meestal pas na de middag dat hij zich wat energieker begint te voelen.

Een avondmens met ochtenddiensten

Welke dagen neem je het liefste vrij?

"Raad eens" (lacht). Als het zou kunnen nam ik elke vroege dienst vrij! Sommige collega's vinden de ochtenddienst fantastisch omdat ze daarna nog allerlei dingen kunnen doen; klusjes, boodschappen, hobby's, een uitstapje,... Na de ochtenddienst vind ik het vooral geweldig wanneer men mij met rust laat (lacht). Naarmate de dag vordert voel ik me beter en beter. Eigenlijk moet ik naar bed op het moment dat ik me goed voel en het vraagt wat karakter om dat dan ook te doen. Ik kan me inbeelden dat zoiets voor ochtendmensen heel moeilijk te begrijpen is.

Om hoe laat ga je meestal naar bed?

Als ik vrij ben ga ik nooit voor middernacht slapen. 's Avonds voel ik me op m'n best en dan maak ik er echt zonde van om dan in mijn bed te gaan liggen. Vooral de eerste ochtenddienst is voor mij echt een probleem. Omdat ik in een snelroterend vierploegenstelsel werk sleep ik de nachtdienst nog met me mee en slaap ik in de nacht voor die eerste vroege dienst voor geen meter.

Hoe lang slaap je dan voor een vroege dienst?

In de nacht voor mijn eerste vroege shift slaap ik gemiddeld ongeveer vier uur, de volgende ochtenddiensten iets langer. Die eerste nacht slaap ik echt slecht en word ik regelmatig wakker. Gedurende mijn hele loopbaan tel ik helaas ook een aantal ochtenddiensten waarbij ik 's nachts totaal niet had geslapen, en ik bedoel dit letterlijk; niet! Het probleem is inslapen. Je kan wel vroeg naar bed gaan maar als de slaap niet komt, dan komt hij niet. Lang wakker liggen maakt het alleen maar erger.

Ik heb intussen ook afgeleerd om naar de wekker te kijken en na te rekenen hoe lang ik nog kan slapen (lacht). Als je dat doet lukt het nooit. Ik zet een wekker en gebruik mijn telefoon als back-up. Op geen enkele manier kan ik rechtstreeks zien hoe laat het is zodat ik mezelf geen extra slaapdruk opleg. Ik probeer regelmatig wat aan sport te doen en een trainingssessie inplannen op de dag voor de eerste ochtenddienst helpt om sneller in te slapen. In samenspraak met mijn dokter neem ik een half uur voor ik ga slapen 3 mg melatonine, dat doe ik enkel voor de ochtenddiensten. Bij mij helpt het en bij sommige van mijn collega's ook, bij andere dan weer niet.

Hoe voel je je als je zo vroeg uit bed moet?

Fantastisch (lacht). Nee, ik kan niet echt zeggen dat ik me dan een wrak voel, ook al doet het pijn om op te staan. Geweldig voel ik me natuurlijk niet maar ik kan functioneren. In de tweede helft van de ochtenddienst krijg ik een flinke dip en voel ik me echt ellendig. Soms is het vechten om niet in slaap te vallen, daarna gaat het weer even iets beter. Vreemd genoeg gebeurt dit vrijwel enkel tijdens de eerste ochtenddienst. Ook al slaap ik voorafgaand aan de volgende ochtenddiensten maar vijf tot zes uur, toch voel ik me telkens beter. Ik vermoed dat het verschrikkelijke gevoel tijdens of kort na die eerste vroege dienst dan eerder symptomen van jetlag zijn in plaats van gewoon moe zijn.

Rust je soms na je ochtendshift?

Als je 's nachts niet hebt geslapen kan je natuurlijk bijna niet anders maar doorgaans probeer ik een powernap te vermijden omdat er maar een tweetal ochtenddiensten in mijn rooster zitten. Ik heb niet de kracht om die powernap beperkt te houden en blijf dan meestal veel te lang in bed of op de sofa liggen. Daardoor kan ik dan 's avonds weer moeilijker de slaap vatten en begint de hele cyclus opnieuw. Dus voor mij liever geen powernaps na de vroege shift.

Hoe voel je je tijdens en na je nachtdienst?

Fantastisch (lacht niet). Het soort vermoeidheid dat ik dan ervaar is heel anders dan tijdens de ochtendshift. Na een nachtdienst slaap ik doorgaans zes uur, maar ook al slaap ik soms maar even lang dan voor een ochtenddienst, toch voel ik me dan nooit ellendig.

Wanneer slaap je dan wel voldoende?

Ik heb ooit ergens gelezen dat je slaap niet zou kunnen inhalen maar dat ervaar ik toch anders. Als ik voor mijn ochtenddiensten telkens slechts vier tot vijf uur heb geslapen dan slaap ik voor de eerste middagdienst soms wel tien uur of langer. Ook op mijn vrije dagen heb ik de behoefte om slaap in te halen. De grote verschillen in hoeveelheid slaap verdwijnen snel na enkele dagen vakantie, dan slaap ik doorgaans gemiddeld acht uur, dus vrij normaal denk ik.

Heb je na acht uur slaap 's ochtends meer energie?

Uiteraard voel ik me na acht uur slaap beter dan wanneer ik slechts vier uur heb geslapen maar de energie, de creativiteit en de concentratie komen toch pas na de middag hoor. Het is niet door vroeger naar bed te gaan of langer te slapen dat ik me 's ochtends plots fantastisch voel.

Bron: Shiftkalender - 14-11-2018




Facebook  Twitter  Google+