Ploegenwerk > Herstellen van nachtdiensten duurt twee weken

Herstellen van nachtdiensten duurt twee weken

Bij offshore medewerkers duurt het ongeveer twee weken om te herstellen van nachtdiensten. Herstellen van dagdiensten duurt vier dagen. Dit zijn de conclusies van gezondheidswetenschapper Suzanne L. Merkus die onderzoek deed naar het effect van werken in offshore-ploegendiensten op de gezondheid.

Herstellen van nachtshiften duurt veertien dagen

Suzanne L. Merkus promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam en onderzocht de gezondheidseffecten van ploegendiensten op offshore werknemers. Op een booreiland worden in veel gevallen gedurende veertien dagen diensten van twaalf uur gelopen. Dit kunnen veertien dagdiensten zijn, veertien nachtdiensten of zeven nachten gevolgd door zeven dagdiensten. Deze perioden worden telkens gevolgd door veertien dagen rust.

Voor het onderzoek hielden de werknemers tijdens hun vrije periode van veertien dagen een dagboek bij waarin ze aangaven hoe moe ze waren, hoe goed en hoe lang ze sliepen, wat hun dagelijkse activiteiten waren, hoeveel energie ze hadden, wat hun gevoel van herstel was,...

De mate van zich uitgerust voelen, de vermoeidheid en het energiepeil waren gedurende de veertien vrije dagen ongeveer bij iedereen hetzelfde. Wel bleek de subjectieve slaapkwaliteit slechter na de veertien nachtdiensten en na de diensten van zeven nachten gevolgd door zeven dagdiensten. Bovendien bleef deze slaapkwaliteit ook slechter gedurende de veertien dagen van de studie. Na de veertien dagdiensten stelde dit probleem zich veel minder. Nachtwerk heeft dus minder invloed op zich uitgerust voelen, op het energiepeil of op de vermoeidheid maar het heeft wel een langdurig effect op de kwaliteit van de slaap.

Tegelijk werd ook het fysiologisch herstel bestudeerd aan de hand van de cortisolconcentratie in het bloed van de werknemers. Cortisol wordt ook wel het stresshormoon genoemd omdat het vrijkomt bij zowel fysieke als psychologische stress. De werknemers die de veertien dagdiensten hadden gelopen hadden een significant lagere cortisolwaarde op hun eerste vrije dag maar na vier dagen was deze weer normaal. Voor de werknemers die veertien nachten hadden gewerkt bleek de cortisolwaarde pas na elf dagen genormaliseerd. De lange periode met nachtdiensten heeft dus niet alleen een effect op de subjectieve slaapkwaliteit maar ook op het fysiologisch herstel.

Naast de slaapkwaliteit en het lichamelijk herstel werd ook de vrijetijdsbesteding van de offshore werknemers bestudeerd, meer bepaald de activiteiten die een invloed zouden kunnen hebben op het herstel en dus ook op de onderzoeksresultaten. Alle medewerkers waren lichamelijk actief, actief in hun gezin en in de samenleving. Na de nachtdiensten werd er iets meer lichamelijke activiteit geregistreerd maar de betrokkenheid bij het gezinsleven, de samenleving en het werk was even groot bij zowel de dag- als de nachtwerkers. Beide groepen zijn dus in de mogelijkheid om activiteiten te doen die het herstel positief kunnen beïnvloeden.

Het besluit van dit onderzoek is dat de vrije dagen na offshore diensten belangrijk zijn en net voldoende om de gezondheid in stand te houden. Over de gezondheidseffecten op langere termijn dient nog verder onderzoek te gebeuren.

Bron: VUA, Eos - 21-02-2017