Ploegenwerk > Als je minder dan 8 uur slaapt gebeurt dit met je lichaam

Als je minder dan 8 uur slaapt gebeurt dit met je lichaam

Uiteraard moeten we niemand nog overtuigen van het grote belang van slaap. Een recent Amerikaans onderzoek toonde aan dat 6 uur slaap eigenlijk niet genoeg is om productief te zijn. Wat gebeurt er precies met je lichaam als je consequent te weinig slaapt?

Als je minder dan 8 uur slaapt gebeurt dit met je lichaam

Er bestaan algemene richtlijnen over de hoeveelheid slaap die de mens ongeveer nodig heeft. De meeste artsen raden voor kinderen aan om 10 à 11 uur te slapen. Adolescenten zouden 9 uur moeten slapen en volwassenen 7 à 9 uur. Op hoge leeftijd neemt de slaapbehoefte wat af. Toch is de hoeveelheid slaap die iemand nodig heeft erg persoonlijk. Het is niet omdat je partner schijnbaar goed kan functioneren na vijf uur slaap dat jij dat ook kan.

Professor Johan Verbraecken van het Slaapcentrum aan het Universitair Ziekenhuis Antwerpen legt uit hoe je kan vaststellen hoeveel slaap je nodig hebt; 'Als je van jezelf vindt dat je goed slaapt en dat je fit bent, moet je je slaapduur wat inkorten en kijken of je je dan nog goed voelt. Als je problemen krijgt, of als je moet compenseren met bijvoorbeeld koffie, weet je dat je aan de limiet bent gekomen. Er zijn mensen die het met minder slaap kunnen doen. Zo'n 5 à 10 procent van de bevolking zijn kortslapers. Iemand met een slaapbehoefte van vijf uur zal geen last hebben van korte nachten. Wie echter acht uur slaap nodig heeft en er maar zes slaapt, krijgt problemen.'

Enkele korte nachten kan weinig kwaad maar ons snelle levensritme en stress zorgen ervoor dat velen onder ons lang niet genoeg slapen. Uiteraard is dat niet zonder gevolgen;

1. Lager energiepeil

Het spreekt voor zich dat je minder energie hebt als je niet genoeg slaapt zegt professor Verbraecken. 'Door te weinig te slapen, bouw je een slaapschuld op. Daardoor krijg je een grotere behoefte om te slapen. Dat leidt tot de meest klassieke klachten: je bent slaperig, kan je niet goed concentreren, je hebt minder energie en voelt je lomer omdat je geest onvoldoende heeft kunnen recupereren.'

2. Grotere kans op infecties

Volgens een studie van de Carnegie Mellon universiteit in Pittsburgh zijn mensen die minder dan 6 uur slapen 4,2 keer meer vatbaar voor een verkoudheid dan wie meer dan 7 uur slaapt. Wie te weinig slaapt loopt dus een hoger risico op griep, verkoudheden,...

'Afweerstoffen worden in de diepe slaap aangemaakt. Ook de slaapduur blijkt een rol te spelen. Uit studies blijkt dat slaaptekort leidt tot meer ziektes en meer ziekteverzuim op het werk', aldus professor Verbraecken.

3. Meer kans op overgewicht

Uit recente studies blijkt dat er een verband bestaat tussen je gewicht en de duur van je slaap. Je dieet of al de uren die je in de sportclub doorbrengt leiden nergens toe als je te weinig slaapt. Door slaaptekort kiezen we bovendien vaker voor voeding die rijk is aan vet en koolhydraten.

Volgens professor Verbraecken heeft dit meerdere oorzaken. 'Bij te weinig slaap treedt er een stressreactie van het lichaam op. De cortisol neemt toe en de suikerniveaus gaan omhoog. Het hongerhormoon ghreline neemt toe en het verzadigingsniveau leptine neemt af. Daardoor zijn we, als we te weinig geslapen hebben, geneigd om meer en langer te eten dan goed voor ons is.'

4. Verminderde cognitieve functie

Een van de meest herkenbare gevolgen van slaaptekort is het verlies van cognitief vermogen. Laat doorwerken om verloren tijd in te halen kan, zolang je er geen slaap door verliest want door die verloren slaap zal je 's anderendaags minder goed functioneren.

'De hersenfuncties waarvoor de frontale kwab in de hersenen verantwoordelijk is, zijn sterk onderhevig aan slaaptekort. Als je te weinig slaapt, gaan die functies achteruit', aldus de professor. De gevolgen daarvan zijn niet min; concentratieproblemen, een tragere reactietijd en een verminderde geheugenfunctie. Daardoor wordt het moeilijker om problemen op te lossen en prioriteiten te stellen. Mogelijk word je ook prikkelbaar en ga je de verkeerde beslissingen nemen.

Uiteraard komt dit niet alleen tot uiting tijdens je dagtaak maar al van zodra je vermoeid achter het stuur gaat zitten. Studies van de Amerikaanse National Sleep Foundation wijzen uit dat slaaptekort een nog grotere invloed heeft op het rijgedrag dan alcohol.

5. Minder controle over onze emoties

In een gezamenlijke studie van Harvard Medical School en Berkeley werd met MRI's aangetoond dat slaapgebrek tot 60 procent meer activiteit kan veroorzaken in de emotionele gebieden van de hersenen. Dat kan verklaren waarom prikkelbaar, agressief of opvliegend gedrag toenemen wanneer we niet goed geslapen hebben.

'Als je te weinig slaapt, word je meer door impulsen gedreven. Dat kan grote gevolgen hebben. De kans op gokgedrag neemt bijvoorbeeld toe, en je kan last krijgen van stemmingsproblemen of zelfs depressie', zegt professor Verbraecken.

6. Verouderingsverschijnselen

Verschillende studies wezen eerder al uit dat slapen ook belangrijk is voor de regeneratie en de hydratatie van de huid. Het zogenaamde schoonheidsslaapje is dus meer dan een gezegde.

Gelukkig is er nog geen rechtstreeks verband aangetoond met dementie maar het is niet uitgesloten dat een chronisch slaapgebrek een vroegtijdige veroudering van bepaalde hersenfuncties kan versnellen.

'Als iemand voorbeschikt is voor dementie of er al tekenen van vertoont, kan weinig slapen de kenmerken van dementie versterken. Goed slapen is dus in zekere zin een vorm van bescherming tegen dementie', aldus de professor.

7. Cardiovasculaire gevolgen

De Chicago Medical School onderzocht de effecten van slaaptekort op het cardiovasculair systeem en kwam tot de constatatie dat het risico op een beroerte of een hartaanval dubbel zo groot is bij mensen die minder dan 6 uur per nacht slapen. Dit heeft wellicht te maken met een verstoring van de biologische processen in het lichaam.

Als je te weinig slaapt stijgt je bloeddruk. Professor Verbraecken zegt daarover het volgende; 'Op korte termijn is dat omkeerbaar. Maar door jarenlang roofbouw te plegen op je lichaam door te weinig te slapen, kan je uiteindelijk wel een permanente hoge bloeddruk krijgen. Hoe langer het probleem aanwezig blijft, hoe groter de kans op blijvende veranderingen.'

'Ook de suikerniveaus in het lichaam gaan omhoog door slaaptekort. Dat kan subtiel beginnen, maar de effecten zijn snel aanwezig. Als je een paar dagen te weinig slaapt, heb je al relevante veranderingen. En daardoor neemt de kans op diabetes aanzienlijk toe.'

8. Een kortere levensduur

Door langer wakker te blijven verleng je helaas je leven niet, integendeel. Zoals hierboven beschreven loop je door chronisch slaaptekort meer risico op bepaalde ziektes waardoor je eigenlijk meer kans op overlijden hebt.

'Door een activatie van al die mechanismen ontstaat er een algemene negatieve gezondheidstoestand. Dat kan op termijn ook leiden tot een grotere kans op kanker, gastrointestinale problemen en andere ziektes, wat het risico op overlijden vergroot.', zegt professor Verbraecken.

Bron: De Morgen - 27-10-2016